David Claerbout
David Claerbout / At the window
In juni 2025 verwelkomen we At the window: een uitzonderlijke solotentoonstelling van de internationaal gevierde kunstenaar David Claerbout (° 1969). Zijn nieuwste creatie The Woodcarver and the Forest zal voor het eerst te zien zijn in het Kasteel van Gaasbeek. Een kunstwerk – niet om zomaar te bekijken, maar om mee te leven.
The Woodcarver and the Forest presenteert zich als een intiem portret van een teruggetrokken jongeman en de aandachtige weergave van zijn enige, schijnbaar banale bezigheid: het bewerken van hout. Handwerk, zoals houtbewerking, is het symbool geworden voor een generatie op zoek naar een manier om schermmoeheid te verlichten en om verbinding te maken met de buitenwereld, bovenal met de natuur. Alleen al het kijken naar hoe een houtsnijder een houtblok transformeert tot een lepel heeft een bijna meditatieve werking. De repetitieve, langzame bewegingen en de zachte geluiden van het snijden en schrapen vallen onder het fenomeen ASMR (Autonomous Sensory Meridian Response), waarbij auditieve of visuele prikkels een diepe rust kunnen genereren.
The Woodcarver and the Forest is een processuele film die zich voordoet als een zich steeds herhalende kortfilm. Pas wanneer je voldoende tijd voor het werk uittrekt, onhult de film zijn 'januskop' en dus zijn dubbelhartige aard. Het natuurschoon en de dichte bossen verbergen wat er werkelijk aan de hand is. Het hartzeer dat we voelen als het bos zienderogen verdwijnt, terwijl de bomen een voor een geveld worden, is een krachtige herinnering aan het verstrijken van de tijd. Voor we het goed en wel beseffen, blijft er misschien niets meer over. Claerbout lijkt erop te wijzen dat overconsumptie en precorporatie overal aanwezig zijn, zelfs in the mindful consumer.
Naast de nieuwe film wordt een ensemble werken van Claerbout geïntegreerd in de historische kasteelzalen. Ze bieden een nieuwe blik op de collectie en de architectuur van het Kasteel van Gaasbeek als palimpsest of knooppunt van tijd. Maar ook op de ambachten die er diep mee verweven zijn, want toeval of niet: het Kasteel van Gaasbeek wordt omgeven door een uitgestrekt bos en bevat ‘hectaren’ aan houtwerk in een negentiende-eeuwse neostijl.
Deze tentoonstelling nodigt je uit om stil te staan.
Praktische info
» Van 27 juni tot en met 16 november 2025
» In het Kasteel van Gaasbeek, de expo maakt deel uit van het museale parcours.
» Bezoek de expo gratis met de museumpas (ook te koop in het Entreegebouw)!
Het Kasteel van Gaasbeek is een beschermd monument. Wij hechten veel belang aan integrale toegankelijkheid en leveren inspanningen om het kasteel zo toegankelijk mogelijk te maken voor een zo breed mogelijk publiek. Gezien het historische karakter van het gebouw zijn er toch enkele beperkingen.
» Het werk The Woodcarver and the Forest is te zien in de Keizer Karelzaal en is enkel bereikbaar via een trap. De andere kunstwerken zijn te zien in de kasteelkamers op het gelijkvloers, de eerste verdieping en tussenverdiepingen. Het gelijkvloers is bereikbaar, de eerste verdieping met behulp van een lift. Een medewerker helpt je hierbij. Vijf van de negen werken zijn rolstoeltoegankelijk.
» Om bepaalde videowerken optimaal tot hun recht te laten komen, zijn enkele kamers verduisterd.
» Bij enkele video's wordt audio afgespeeld. Hoewel de werken van David Claerbout een rustgevend karakter hebben, kunnen ze door sommige bezoekers toch als prikkelend worden ervaren.
» Neem een kijkje op de pagina toegankelijkheid en bereikbaarheid voor meer informatie over jouw volledige bezoek.
David Claerbout, The Woodcarver and the Forest, 2025, filmstill
David Claerbout, The Woodcarver and the Forest, 2025, filmstill
David Claerbout, The Woodcarver and the Forest, 2025, filmstill
David Claerbout, The Woodcarver and the Forest, 2025, filmstill
Catalogus / Birdsong
Op 25 juni verschijnt Birdsong bij Hannibal Books. Deze publicatie bundelt drie videowerken van David Claerbout – The Woodcarver and the Forest, Birdcage en Backwards Growing Tree – elk een verstilde reflectie op tijd, waarneming en de poëzie van de natuur. In een tijdperk dat wordt beheerst door snelheid en afleiding, kiest Claerbout resoluut voor traagheid. Vergezeld van een gedicht van Stefan Hertmans onderzoekt deze uitgave de mythen van digitalisering, de ritmes van de natuur, groei en ontgroei.
Met talloze filmstills biedt deze publicatie een unieke inkijk in het werkproces van de kunstenaar. Het boek vormt een vervolg op The Silence of the Lens.
Beide boeken worden in de museumshop van het Kasteel van Gaasbeek aan een voordeelprijs te koop aangeboden.
Five hours, fifty days, fifty years
18.10 » 22.02.2026
In Konschthal Esch (Luxemburg) loopt een tentoonstelling met geselecteerde werken van David Claerbout. Ook The Woodcarver and the Forest is hier te zien.
» Meer info
David Claerbout © Taipei Fine Arts Museum 2023
Bio David Claerbout
Hij is opgeleid als schilder, maar raakte steeds meer geïnteresseerd in onderzoek naar fotografie en film. In zijn werken versmelten verleden, heden en toekomst tot één geheel. Claerbout zet je niet aan tot kijken, maar tot twijfelen: aan tijd, aan waarneming, aan herinnering, aan het beeld en de cinematografische ervaring zelf.
Door gebruik te maken van pixelconstellaties, beeldsequenties, licht, tijdsspanne, omgevingsgeluid, installatieomgeving en de technologieën die gebruikt worden om deze over te brengen, roepen zijn opvallend sensuele composities nieuwe manieren op van perceptuele absorptie, verwachtingen, begrip en herinnering.
Sinds de eerste video's halverwege de jaren 90 werd zijn werk steeds complexer. Met de introductie van digitale media begin 2000 ontwikkelde zijn werk zich tot een vrijwel volledig synthetische beeldpraktijk, die hem in de voorhoede van de nieuwe mediakunst plaatste. In relatie tot dat ‘synthetische beeld’ bedacht David Claerbout in 2018 de term dark optics, waarmee hij de veranderingen binnen onze beeldcultuur en de toekomst van op lenzen gebaseerde media definieerde. Hij is van mening dat, met de overgang van analoge naar digitale media, op lenzen gebaseerde media steeds meer een product zijn geworden van AI, big data, ... waardoor het vertrouwenssysteem dat wordt bevorderd door het fotografische beeld steeds meer onder druk komt te staan. David Claerbout is vooral geïnteresseerd in de effecten van digitale beelden op ons ‘metabolisme’: hoe onze fysieke en zintuiglijke reflexen veranderen als reactie op stimuli in een steeds digitalere omgeving.
Zijn werk stond centraal in talrijke internationale solotentoonstellingen, waaronder: Taipei Fine Arts Museum (2023); Milwaukee Art Museum (2022); Kunstmuseum Basel (2020); Galerie Rudolfinum, Praag (2020); Kunst Museum Winterthur (2020); Kunsthaus Bregenz (2018); Schaulager, Bazel; MNAC, Barcelona (2017); Städel Museum, Frankfurt; KINDL, Berlijn (2016), Marabouparken Konsthall, Sundbybert (2015); Nederlands Fotomuseum, Rotterdam (2014); Secession, Wenen; Tel Aviv Museum, Tel Aviv; Parasol unit, Londen (2012); SFMOMA, San Francisco; WIELS, Brussel (2011); De Pont, museum voor hedendaagse kunst, Tilburg (2009 en 2016); Centre Pompidou, Parijs (2007); Kunstmuseum, St. Gallen (2008); en Van Abbemuseum, Eindhoven (2005).
Zijn werk maakt deel uit van belangrijke openbare collecties over de hele wereld.